Eylül 29, 2026
Motor ve Araç Tekniği Dersinden Sınavda Kaç Soru Çıkar?
Motor ve Araç Tekniği dersinden e-sınavda 9 soru sorulur. Her soru 2 puan olduğu için ders 18 puan eder ve sınavdaki ağırlığı yüzde 18’dir. Teorik eğitimde derse ayrılan süre 6 saattir. Sorular mekanik hesap değil, sistemlerin görevini ve arıza belirtilerini tanımayı ölçer: hangi sistem ne işe yarar, hangi uyarı ışığı yandığında araç durdurulur, hangi belirti hangi arızaya işaret eder. E-sınavda dikkat edilmesi gerekenler yazımızdan daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.
Özetle motor ve araç tekniği dersi:
- e-Sınavda 9 soru, 18 puan; teorik eğitimde 6 saat
- Dört zamanın sırası: emme, sıkıştırma, ateşleme, egzoz
- Güç akışı: motor, volan, debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, aks, tekerlek
- Dört uyarı ışığı aracın derhal durdurulmasını gerektirir
- Lastik diş derinliğinin yasal alt sınırı 1,6 milimetredir
- Bu ders ayrıca direksiyon sınavının ilk bölümünün tamamını oluşturur
Bu Ders Neden Direksiyon Sınavını da İlgilendiriyor?
Motor ve Araç Tekniği, tek sınavı ilgilendiren bir ders değildir. Direksiyon sınavı sürüşle değil, araç bilgisi sorgulamasıyla başlar ve resmî değerlendirme formunda bu bölümdeki 27 kriterin tamamı mavi hatadır. Beşinci mavi işaret sınavı sonlandırır, yani bu bölümde dört hata payınız vardır. Detaylara direksiyon sınavında yapılan hatalar yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Komisyonun sorabileceği başlıklar şunlardır:
- Kaputu açmak,
- Akünün yerini,
- Motor yağı çubuğunu,
- Soğutma suyu ve cam silecek suyu depolarını göstermek;
- Bagajı açıp stepne, kriko, bijon anahtarı, reflektör ve ilkyardım çantasını göstermek;
- Lastik havasını gözle veya ayakla kontrol etmek;
- Gösterge panelindeki yağ ve hararet uyarılarını tanımak.
Elektrikli araçlarda sigorta kutusu, şarj girişi ve şarj gösterge lambası da sorulur. Yani bu dersi ezberlemek 18 puan değil, aynı zamanda direksiyon sınavının ilk beş dakikası demektir. Direksiyon sınava girmeden önce bilinmesi gerekenler yazımızda daha fazla detay bulabilirsiniz.
Motorun Çalışma Prensibi: Dört Zaman
Motor, yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinedir. Günümüz araçları dört zamanlı çalışır ve zamanların sırası sınavda doğrudan sorulur. Benzinli ve dizel motorları ayıran nokta üçüncü zamandır:
| Zaman | Benzinli Motor | Dizel Motor |
|---|---|---|
| 1. Emme | Silindire yakıt-hava karışımı alınır | Silindire yalnızca hava alınır |
| 2. Sıkıştırma | Karışım sıkıştırılır | Hava sıkıştırılır, sıcaklığı yükselir |
| 3. Ateşleme | Buji kıvılcımıyla ateşlenir | Enjektör sıcak havaya motorin püskürtür |
| 4. Egzoz | Yanmış gazlar dışarı atılır | Yanmış gazlar dışarı atılır |
Buradan çıkan iki sınav bilgisi vardır: dizel motorlarda buji bulunmaz, ateşlemeyi sıcak havaya püskürtülen yakıt sağlar. İkincisi, iki zamanlı motorlarda krank mili bir tam devirde, dört zamanlı motorlarda iki tam devirde bir iş elde eder.
Güç Aktarma Organları ve Güç Akış Sırası
Motorda üretilen hareketin tekerleklere ulaşmasını sağlayan parçalara güç aktarma organları denir.
Sıralama sınavda doğrudan sorulur: motor, volan, debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, aks, tekerlekler. Debriyaj motorun hareketini vites kutusuna iletir veya keser; vites kutusu aracın hızını ve gücünü ayarlar; şaft hareketi diferansiyele taşır; diferansiyel hareketi 90 derece çevirerek akslara iletir ve virajlarda dış tekerleğin iç tekerlekten daha hızlı dönmesini sağlar; aks ise hareketi tekerleğe ulaştırır.
Araçtaki Temel Sistemler ve Görevleri
Araç, birbirine bağlı sekiz temel sistemden oluşur. Sınav soruları çoğunlukla “bu parça hangi sisteme aittir” veya “bu sistemin görevi nedir” biçimindedir:
| Sistem | Görevi | Ana Parçaları |
|---|---|---|
| Ateşleme | Silindirdeki karışımı ateşler | Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör, buji |
| Yakıt | Yakıtı silindire ulaştırır | Depo, yakıt pompası, filtre, enjektör veya karbüratör |
| Yağlama | Sürtünmeyi ve aşınmayı önler | Karter, yağ pompası, yağ filtresi, yağ çubuğu |
| Soğutma | Motoru ideal sıcaklıkta tutar | Radyatör, devirdaim pompası, termostat, vantilatör |
| Şarj | Elektrik üretir ve aküyü şarj eder | Alternatör, konjektör, şarj göstergesi |
| Marş | Motora ilk hareketi verir | Akü, marş motoru, volan dişlisi |
| Fren | Aracı yavaşlatır ve sabitler | Fren pedalı, merkez pompası, balata, disk veya kampana |
| Süspansiyon | Yoldan gelen titreşimi azaltır | Yaylar, amortisörler |
İki sayısal ayrıntı sınavda sık sorulur: endüksiyon bobini akünün 12 voltluk gerilimini 15.000 ile 25.000 volt arasına yükseltir ve marşa basma süresi 10-15 saniyeyi geçmemelidir.
Gösterge Panelinde Hangi Işık Yanınca Araç Durdurulur?
Uyarı ışıklarının hepsi aynı aciliyette değildir. Seyir hâlindeyken yandığında aracın derhal durdurulmasını gerektirenler dört tanedir:
| Uyarı Işığı | Anlamı | Ne Yapılmalı? |
|---|---|---|
| Yağ (damlayan yağdanlık) | Yağlama sistemi arızası | Araç derhal durdurulur, motor yanabilir |
| Akü (batarya) | Şarj sistemi arızası | Araç durdurulur, alternatör şarj etmiyor |
| Hararet (dalgalı termometre) | Motor aşırı ısındı | Araç durdurulur, soğuması beklenir |
| Fren (ünlem işareti) | El freni çekili veya hidrolik düşük | Kontrol edilir, hidrolik düşükse durdurulur |
Kızdırma bujisi lambası yalnızca dizel motorlarda bulunur ve arıza göstermez; sönmeden marşa basılmaması gerekir. Işıkların rengi de bilgi verir: kısa farlar yanarken gösterge yeşil, uzun farlar yanarken mavi işaret verir. Kısa farlar 25 metreyi, uzun farlar 100 metreyi aydınlatır.
ABS Fren Mesafesini Kısaltır mı?
Bu soru sınavda sık çıkar ve internetteki ders notları burada birbiriyle çelişir; bazı kaynaklar ABS’nin fren mesafesini kısalttığını, bazıları kısaltmadığını yazar.
Doğru ayrım şudur: ABS’nin tanımlı görevi, ani frenlemede tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek direksiyon hâkimiyetinin korunmasıdır. Yani ABS’li bir araçta sert fren yaparken direksiyonu çevirip engelden kaçabilirsiniz.
Fren mesafesi ise zemine göre değişir ve sabit bir kural değildir; bu nedenle ABS’yi “mesafe kısaltan sistem” olarak ezberlemek yanıltıcıdır. ABS’yi kilitlenmeyi önleyen ve hâkimiyeti koruyan sistem olarak hatırlayın. ASR patinajı önler, ESP ise savrulmayı önler.
Lastiklerle İlgili Bilinmesi Gereken Rakamlar
- Diş derinliğinin yasal alt sınırı 1,6 milimetredir; altına düşen lastikte ceza uygulanır ve araç TÜVTÜRK muayenesinden geçemez
- Hava basıncı normalden azsa lastik yanaklardan aşınır, direksiyon zor döner, yakıt tüketimi artar
- Hava basıncı normalden fazlaysa lastik orta kısımdan aşınır, dönüşlerde savrulma olur
- Uzun sürüşte ısıdan dolayı basınç artarsa hiçbir şey yapılmaz
- Belirli hızdan sonra direksiyonda titreşim varsa balans ayarı bozuktur
- Araç bir tarafa çekiyor veya lastik içten dıştan aşınıyorsa rot ayarı bozuktur
- Ticari amaçla yük ve yolcu taşıyan araçlarda 1 Aralık – 1 Nisan arası kış lastiği zorunludur
Günlük Bakımda Neler Kontrol Edilir?
Günlük bakım kalemleri sınavda liste hâlinde sorulur:
- Lastikler (araca her binişte),
- Motor yağı seviyesi,
- Soğutma suyu seviyesi,
- Fren hidrolik yağı seviyesi,
- Yakıt seviyesi,
- Akü şarj durumu ve ışık ile ikaz sistemleri.
Yağ seviyesi ölçülürken araç düz zeminde olmalı, motor durdurulduktan sonra 4-5 dakika beklenmeli ve yağ çubuğundaki iki çizgi arasında olup olmadığına bakılmalıdır. Egzozdan çıkan dumanın rengi de bir bakım göstergesidir: normal çalışan motorda şeffaf, zengin karışımda siyah, yağ yakan motorda mavi duman çıkar.
Motor ve Araç Tekniği Konu Anlatımı PDF
Bu sayfadaki konu anlatımının tamamı PDF olarak hazırlanmıştır. Dosya dört zamanın sırasını, sekiz temel sistemin görev ve parçalarını, uyarı ışıkları tablosunu ve lastik rakamlarını bir arada içerir; sınav öncesi tekrar için yazdırılabilir biçimde düzenlenmiştir.
PDF i buraya tıklayarak indirebilirsiniz: Araç Tekniği Konu Anlatımı PDF İndir
Ant1 Kızılay Sürücü Kursu’nda Araç Tekniği Dersi
Ant1 Kızılay Sürücü Kursu‘nda Araç Tekniği dersi yalnızca yazılı sınav için işlenmez. Ders sonunda aday eğitim aracının kaputunu ve bagajını bizzat açar, akü, yağ çubuğu, soğutma suyu ve cam silecek suyu depolarını kendi eliyle gösterir. Bunun nedeni direksiyon sınavının ilk bölümünün tam olarak bu sorgulamadan oluşmasıdır; ekrandan öğrenilen parça yerini adaylar sınav gününde bulamıyor. Ders süresi müfredatta 6 saattir. Bu ders, ehliyet sürecinin yalnızca bir aşamasıdır; kayıttan belgenin teslim alınmasına kadar tüm adımları ehliyet nasıl alınır rehberimizde anlattık. Diğer derslerin konu anlatımlarına ehliyet konu anlatımları sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Araç Tekniği Sık Sorulanlar
Motor ve Araç Tekniğinden Sınavda Kaç Soru Çıkar?
e-Sınavda 9 soru sorulur ve ders 18 puan eder. Teorik eğitimde derse ayrılan süre 6 saattir.
Dört Zamanın Sırası Nedir?
Emme, sıkıştırma, ateşleme ve egzozdur. Benzinli motorlarda ateşlemeyi buji kıvılcımı, dizel motorlarda sıcak havaya püskürtülen motorin sağlar; dizel motorlarda buji bulunmaz.
Hangi Uyarı Işığı Yanınca Araç Derhal Durdurulur?
Yağ, akü (şarj), hararet ve fren uyarı ışıkları seyir hâlinde yandığında araç derhal durdurulmalıdır. Kızdırma bujisi lambası ise arıza göstermez, yalnızca dizel motorlarda bulunur.
ABS Ne İşe Yarar?
ABS, ani frenlemede tekerleklerin kilitlenmesini önler ve direksiyon hâkimiyetinin korunmasını sağlar. Asıl işlevi fren mesafesini kısaltmak değil, frenleme sırasında aracın yönlendirilebilir kalmasıdır.
Sınavın diğer ağır dersi olan ilk yardımı ilk yardım ders notları sayfamızda özetledik.
